علی اکبر فیاض

كودتاي 7 ثور1357ش. و قتل محمد داوود خان

قتل ميراكبر خيبر به صورت مشکوک و دستگيرشدن سران دوحزب خلق و پرچم در6ثور. دراین باره درکتاب اردو وسیاست آمده " درنتیجه ی بازداشت هایی که درشب هفت ثورصورت گرفت ،طرح کودتا بنا برفشارحوادث به جلو آورده شد،چون قراربود که کودتا درماه اسد همین سال صورت بگیرداما با به قتل رسیدن میراکبرخیبر ودستگیری سران خلق وپرچم ، زمان آن به 7ثور افتاد."(اردو وسیاست ص 135) برخي از سران اين دو حزب كمونيستي دستگير نشده بودند . افراد رده پایین آنها در اردو و نيروهاي نظامي هم دستگير نشده بودند . بناءاً حفيظ الله امين قبل ازدستگيري قادر شد كه درفاصله زماني اندكي در حدود چند ساعت در شب فرمان آغاز كودتا و نحوه آن را صادر كند. " صبح روز 7ثورحفیظ الله امین قبل ازگرفتاری توسط فرزندش به جاهای معین خبر گرفتاری رهبران را داده وقومانده آغاز کودتا را صادرکرد."(نگاهی به تاریخ معاصر افغانستان ،محمد ابراهیم عطایی ص397 ،1383ش.) سید محمد گلاب زوی یکی ازکودتاگران می گوید: من صبح 7ثور توسط پسر17ساله حفیظالله امین به نام عبدالرحمن مطلع شدم که سران حزب دستگیرشده اند وباید دست به اسلحه برد تاساعت 11صبح تمام خبررسانی دربین اردو تکمیل شد ،درحالی که داوود خان درقصر ریاست جمهوری باکابینه اش جلسه گرفته بود وخبر دستگیری رهبران خلق وپرچم را به آنها می داد که تانکی ازچهارراه پشتونستان بالای ارگ ریاست جمهوری آتش گشود. این فیرتوسط یک افسرنظامی به نام " مزدوریار " صورت گرفت . جلالر،وزیرتجارت وقت می گوید داوود خان به اعضای کابینه گفت:" می توانید از ارگ خارج شوید اما خود با اعضای خانواده اش درارگ ماندند تااین که همه به قتل رسیدند." (کتاب تجاوز،سید محمد گلاب زوی ،ص19.) وقتي سردار محمد داوود خان ازقضیه  مطلع شد که ارگ رياست جمهوري به محاصره كودتاچيان افتاده بود و از هوا و زمين مورد هجوم تانکها و عساکر نظامی قرار گرفته بود ." درطول جنگ حدود شصت چین تانگ اشتراک کرده بود."(گلاب زوی ،ص17) .صبح روز بعد، قبل از طلوع آفتاب نيروهاي زميني كودتاچيان موفق شدند كه با تانك و افراد پياده وارد ارگ شده و سردارمحمد داوود خان را همراه برادر و اعضاي خانواده اش از بين ببرند . كساني كه كودتا را در غياب رهبران زنداني خود ، رهبري مي كردند به ترتيب :

ـ حفيظ الله امين فرمانده كل افراد حزب خلق

ـ دگروال عبدالقادر خان فرمانده نيروهاي هوايي

ـ محمد اسلم وطن جار فرمانده قواي زرهدار

ـ « لمري بريدمن » امام الدين لوگري فرمانده نيروي پياده اي كه به ارگ رياست جمهوري حمله كرد و داوود خان و خانواده اش را به قتل رساند .درتمام مدت روز دراطراف کاخ ریاست جمهوری ، وزارت خانه هاو ریشخور جنگ ادمه داشت،فرقه هفتم تحت فرماندهی افسران عالی رتبه ازداوود خان دفاع می کردند. اما بعد ازظهرکه نیروهای هوایی به قومندانی عبدالقادرخان وبه حمایت ازکودتاچیان واردعمل گردید. طیارات میک ساخت  روس به پرواز درامد وتمام نظامی ها وادوات نظامی که می خواستند به حمایت ازدولت وارد شهرکابل شوند ؛ مورد حمله ی هوایی قرار می گرفتند.درکاخ ریاست جمهوری که ارتباط آن باسایر مراکزنظامی قطع گردیده بود،شخصا رئیس جمهور داوودخان فرماندهی رابه عهده داشت ودرکاخ مقاومت سرسختانه تاصبح روز بعد ادامه پیدا کرد. درتمام روزوشب گارد ریاست جمهوری دربرابرحملات پی درپی تانکها وبمباران های هوایی کودتاچیان باسرسختی مقاومت کردند.بعد ازاین که نیروی زمینی کودتا درصبح روز 8ثور وارد ارگ شدند داوود خان،خانواده وبرادرش محمد نعیم خان رادریکی ازاتاقهای ارگ یافتند .ازداوود خان افسرفرمانده پیاده خواست که تسلیم کودتاچیان گردد ،اما اونه تنها تسلیم نگردید بلکه گفت : من تسلیم کمونیستهانمی شوم . به طرف امام الدین افسر کمونیست باتفنگچه کمری اش فیرکرد که اوزخمی شد.افسروهمراهانش با کلاشینکوفهای خودکارشان نیز فیرکردند ،درنتیجه سردارمحمد داوود خان ،خانواده وبرادرش به قتل رسیدند. قوماندان گارد جگرن "صاحب جان"تاآخرین توان ازارگ ودولت داوودخان دفاع کرد .اما بعدازکشته شدند رئیس جمهوردستگیروتوسط کودتا گران اعدام گردید. به این صورت حکومتی که ریشه در چند قرن داشت و از دودمان سردار پاینده خان عصر احمد شاه درانی بودند از بن کنده شده و حکومت ارثی شاهنشاهی از بین رفت .